मदत आणि मार्गदर्शिका

आत्ता माहीत नसणं हेही ठीक आहे

स्वतःला समजून घेत राहणं सामान्य आहे आणि त्याला कुठलीही मुदत नाही. काहीजणांना लवकर कळतं; काहींना वीस, चाळीस किंवा त्यानंतरच्या वयात.

1. स्वतःला वेळ द्या. एखादं नाव (लेबल) उपयोगी पडलं तर वापरा, आणि ते बसेनासं झालं की बदला.
2. वाचा आणि ऐका. Gaysi Family, Orinam आणि Agents of Ishq च्या गोष्टी तुम्हाला कमी एकटं वाटायला मदत करू शकतात.
3. एखाद्या सुरक्षित माणसाशी बोला. iCALL किंवा Humsafar चे, तुम्हाला स्वीकारणारे समुपदेशक कोणताही निवाडा न करता तुमचा गोंधळ सोडवायला मदत करू शकतात.
4. विज्ञान लक्षात ठेवा. तुम्ही स्वतःबद्दल जे काही जाणाल, तो आजार नाही आणि तुमची चूकही नाही.

तुमची सुरक्षितता सर्वात आधी

स्वतःबद्दल सांगणं हा तुमचा निर्णय आहे, आणि वेळही तुमचीच. सुरक्षित राहण्यासाठी गोष्ट खासगी ठेवणं म्हणजे भित्रेपणा नाही.

1. सुरक्षितता तपासा. राहण्यासाठी किंवा पैशांसाठी तुम्ही या व्यक्तीवर अवलंबून आहात का? त्यांनी कधी शत्रुत्वाची भाषा वापरली आहे का? असेल, तर थांबण्याचा किंवा आधी आधार उभा करण्याचा विचार करा.
2. एका सुरक्षित माणसापासून सुरुवात करा. एखादा मित्र किंवा भावंड, ज्याच्याकडून साथ मिळण्याची अपेक्षा आहे, तो पुढच्या कठीण संभाषणांमध्ये तुमचा आधार बनू शकतो.
3. पर्यायी योजना ठेवा. कुठे राहता येईल ते जाणून घ्या, महत्त्वाची कागदपत्रं हाताशी ठेवा, हेल्पलाइनचे नंबर सेव्ह करा.
4. ही एक प्रक्रिया आहे असं माना. अनेक कुटुंबं सुरुवातीला वाईट प्रतिक्रिया देतात आणि काही महिन्यांत किंवा वर्षांत बदलतात.
5. कायदा तुमच्या बाजूने आहे हे जाणून घ्या. भारतात प्रौढांना त्यांच्या आवडीच्या जोडीदारासोबत राहण्याचा हक्क आहे. कुटुंबानं धमकावलं किंवा कोंडून ठेवलं तर पोलीस, वकील किंवा Humsafar सारख्या संस्थेशी संपर्क करा.

तुमच्या मुलानं/मुलीनं तुम्हाला नुकतंच स्वतःबद्दल सांगितलं असेल तर

एवढ्या मोठ्या गोष्टीवर त्यांनी तुमच्यावर विश्वास ठेवला. तुम्ही सर्वात आधी कशी प्रतिक्रिया दिली, हे त्यांच्या कायम लक्षात राहील.

1. सांगा की तुम्ही त्यांच्यावर प्रेम करता. पुढे तुम्ही काहीही बोललात, तरी हे त्यापेक्षा जास्त महत्त्वाचं आहे.
2. इलाज शोधू नका. लैंगिक कल बदलण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या डॉक्टरांवर भारतात गैरवर्तनाची कारवाई होऊ शकते, आणि संशोधन अशा प्रयत्नांना नैराश्य आणि आत्महत्येशी जोडतं.
3. लग्नासाठी जबरदस्ती करू नका. त्यामुळे दोन आयुष्यं उद्ध्वस्त होतात आणि क्वीअर माणसांनी आत्महत्याही केली आहे.
4. त्यांच्यासोबत शिका. इथली विज्ञान आणि गैरसमज ही पानं चांगली सुरुवात आहेत. Humsafar आणि Sappho for Equality मार्फत पालकांसाठी मदतगट आहेत.
5. तुमच्या भावना दुसरीकडे व्यक्त करा. तुम्ही कल्पिलेल्या भविष्याचा शोक करणं ठीक आहे. एखाद्या समुपदेशकाशी किंवा मित्राशी बोला, तुमच्या मुलावर/मुलीवर ओतू नका.

एक चांगला मित्र कसं व्हावं

1. गुपित राखा. कोणाचीही ओळख कधीही उघड करू नका. त्यांची गोष्ट त्यांचीच आहे.
2. ते समोर नसतानाही बोला. ग्रुप चॅटमधल्या विनोदांना आणि शिव्यांना विरोध करा. गप्प राहणं म्हणजे संमती मानली जाते.
3. माणसं जी नावं आणि सर्वनामं सांगतील, तीच वापरा. चुकलात तर थोडक्यात दुरुस्त करा आणि पुढे जा.
4. गैरसमज तथ्यांनी दुरुस्त करा. त्या दाव्याला उत्तर देणारा ठोस अभ्यास शेअर करा.
5. विचारपूस करत राहा. "खरं सांग, कसा/कशी आहेस?" असं विचारणं खूप मोलाचं ठरू शकतं.

कॅम्पस आणि कामाच्या ठिकाणी

1. क्वीअर गट शोधा. IIT, IIM आणि केंद्रीय विद्यापीठांसह अनेक भारतीय कॉलेजांमध्ये विद्यार्थ्यांनी चालवलेले क्वीअर गट आहेत. समजून घेणाऱ्या मित्रांपर्यंत पोहोचण्याचा तोच अनेकदा सर्वात जलद मार्ग असतो.
2. समुपदेशन केंद्राचा वापर करा. कॅम्पसमधले समुपदेशक गोपनीयतेनं बांधलेले असतात. कोणी तुम्हाला स्वीकारत नसेल, तर तुम्ही दुसरा मागू शकता किंवा iCALL शी बोलू शकता.
3. छळाची तक्रार करा. धमकावणं आणि चेष्टा करणं म्हणजे "गंमत" नाही. कॉलेजांमध्ये रॅगिंगविरोधी आणि तक्रार कक्ष असतात; कामाच्या ठिकाणी एचआर असतो आणि ट्रान्स कर्मचाऱ्यांसाठी २०१९ च्या कायद्यात संरक्षण आहे.
4. कंपनीची धोरणं तपासा. अनेक भारतीय कंपन्या आता जोडीदारासाठी फायदे आणि कर्मचारी संसाधन गट देतात.
5. सगळं नोंदवून ठेवा. तुम्हाला लक्ष्य केलं जात असेल, तर स्क्रीनशॉट आणि तारखा जतन करा.

भारतीय कायदा काय म्हणतो

1. समलैंगिक नाती कायदेशीर आहेत. नवतेज सिंग जोहर (२०१८) नंतर, संमतीनं झालेली प्रौढांची नाती गुन्हा नाहीत.
2. गोपनीयतेत लैंगिक कलाचाही समावेश आहे. पुट्टस्वामी (२०१७) लैंगिक कलाला गोपनीयतेच्या मूलभूत हक्काचा भाग मानतं.
3. ट्रान्सजेंडर माणसांना कायदेशीर मान्यता आहे. नालसा (२०१४) आणि २०१९ चा कायदा भेदभाव रोखतात. २०२६ च्या दुरुस्तीनं ओळखपत्र देण्याची पद्धत बदलली आहे; ताजे नियम पाहा किंवा एखाद्या कायदेशीर मदत गटाला विचारा.
4. डॉक्टरांनी केलेली कन्व्हर्जन थेरपी गैरवर्तन आहे. तुम्ही तुमच्या राज्य वैद्यकीय परिषदेकडे तक्रार करू शकता.
5. समलैंगिक विवाह अजून कायदेशीर नाही. सर्वोच्च न्यायालयानं २०२३ मध्ये तो संसदेवर सोडला.

ही सामान्य माहिती आहे, कायदेशीर सल्ला नाही.